Xoài tượng da xanh: vùng trồng, xuất khẩu Úc - Mỹ và thí nghiệm ra hoa

Tượng da xanh ít được viết như một giống có số đo trái riêng; báo chí và nghiên cứu nói đến nó qua vùng trồng, xuất khẩu và kỹ thuật ra hoa. Bài gom đúng những gì các nguồn ghi. Giống khác xem ở mục giống xoài.

Vùng trồng

ĐBSCL là vùng trồng xoài nhiều nhất cả nước, tập trung ở Tiền Giang, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long và TP Cần Thơ¹. Ở Cần Thơ, nông dân trồng chủ yếu xoài tượng da xanh và xoài cát Hòa Lộc¹. Thành phố có hơn 3.300 ha xoài, sản lượng gần 17.500 tấn mỗi năm³. Xoài tượng da xanh Sông Hậu nằm trong các sản phẩm đặc trưng có thương hiệu của ngành nông nghiệp Cần Thơ¹.

Báo Sài Gòn Giải Phóng ghi cơ cấu giống ở Cần Thơ: “xoài tượng da xanh Đài Loan” chiếm 47% (1.587 ha) và cát Hòa Lộc 30%³. Cách viết này gộp hai tên làm một; báo Nông nghiệp và Môi trường chỉ dùng tên “tượng da xanh”¹. Các nguồn của trang không cho biết hai tên có chỉ cùng một giống hay không. Phần Đài Loan được viết riêng ở bài xoài Đài Loan.

HTX Nông nghiệp Lộc Hưng (huyện Cờ Đỏ, Cần Thơ) có khoảng 22 ha tượng da xanh trong tổng 42 ha cây ăn trái¹. HTX cung cấp ra thị trường 600-700 tấn trái các loại mỗi năm¹.

Lô xuất khẩu đầu tiên sang Úc và Mỹ

Ngày 18/6/2024, Sở NN-PTNT Cần Thơ cùng UBND huyện Cờ Đỏ và một công ty xuất nhập khẩu tổ chức lễ công bố lô tượng da xanh xuất khẩu đầu tiên³. Lô hàng gồm 1 tấn sang Úc và 1 tấn sang Mỹ, đi bằng đường hàng không³. Báo Nông nghiệp và Môi trường mô tả đó là 2 tấn của HTX Lộc Hưng¹.

Trước khi xuất, lô hàng được chuyển đến TP Hồ Chí Minh để chiếu xạ¹. Úc chấp nhận cấp phép nhập xoài Việt Nam năm 2017; Mỹ mở cửa thị trường năm 2019¹. Doanh nghiệp xuất khẩu hỗ trợ nông dân đăng ký mã vùng trồng, hướng dẫn kỹ thuật và thực hiện hợp đồng thu mua¹. Quy định mã vùng xem ở bài mã số vùng trồng xoài.

Bối cảnh chung: xoài Việt Nam xuất sang 40 quốc gia, đứng thứ 13 thế giới về sản xuất¹. Cả nước có khoảng 115.000 ha xoài, sản lượng hơn 969.000 tấn mỗi năm³. Thị trường xuất khẩu xem ở bài xuất khẩu xoài.

Giá và tiêu thụ

Bài Sài Gòn Giải Phóng ngày 18/6/2024 ghi tượng da xanh có lúc chỉ còn 5.000 đồng/kg tại vườn³. Trái xoài của HTX hầu hết bán cho thương lái, chủ yếu tiêu thụ nội địa, nên giá bấp bênh, không ổn định³. Bài không nói mức này ghi nhận vào thời điểm nào.

Thí nghiệm ra hoa ở Chợ Mới, An Giang

Khoa Nông nghiệp Đại học Cần Thơ (2021) thử Uniconazole và nitrate kali lên ra hoa và năng suất tượng da xanh². Thí nghiệm chạy trên vườn 8 năm tuổi ở xã Mỹ Hiệp và vườn 7 năm tuổi ở xã Tấn Mỹ, đều thuộc huyện Chợ Mới, An Giang².

Ở xã Tấn Mỹ (tháng 1-8/2020), nghiệm thức hiệu quả nhất gồm Uniconazole, khoanh thân ba ngày sau xử lý và kích trổ hoa bằng KNO3: tỷ lệ ra hoa 45,8%, đậu trái 21,6%, năng suất 20,6 kg/cây, cao nhất trong tất cả nghiệm thức². Ở xã Mỹ Hiệp, nghiệm thức dùng Uniconazole và KNO3 cho tỷ lệ ra hoa 38,0%, đậu trái 12,6% và năng suất trái lớn trung bình 21,5 kg/cây². Đây là hai thí nghiệm riêng, nên hai mức năng suất không so trực tiếp với nhau. Thời điểm kích trổ hoa là 75 ngày sau khi xử lý UCZ/PBZ². Xử lý ra hoa không ảnh hưởng đến chiều dài phát hoa, trọng lượng trái và phẩm chất trái². Trang không nêu liều lượng; người trồng theo hướng dẫn của khuyến nông, xem bài xử lý ra hoa nghịch vụ.

Chợ Mới, An Giang: vùng tượng da xanh tập trung

Ở huyện Chợ Mới, xoài tượng da xanh trồng tập trung ở các xã Tấn Mỹ, Mỹ Hiệp và Bình Phước Xuân⁴. Ba xã này có 4,2 nghìn ha, còn cả huyện có gần 6,5 nghìn ha xoài, diện tích lớn nhất An Giang (số liệu bài ngày 5/1/2024)⁴. Cây tượng da xanh có mặt ở 3 xã Cù Lao Giêng khoảng năm 2001⁴. Năm 2009 có 40 nông dân ở ba xã này làm xoài theo VietGAP thành công, và đến 2015 xã Bình Phước Xuân có 7,5 ha tượng da xanh được chứng nhận VietGAP⁴.

Báo Nông nghiệp và Môi trường ngày 5/1/2024 đưa tin lô tượng da xanh đầu tiên của An Giang sang Úc và Mỹ⁴. Trong lô có 6 tấn tượng da xanh được cấp mã số vùng trồng xuất sang Úc⁴. Lô xuất theo hợp đồng giữa HTX GAP Cù Lao Giêng và một công ty xuất nhập khẩu⁴. Cùng bài, diện tích sản xuất theo VietGAP trên 704 ha đã cấp 41 mã số vùng trồng tượng da xanh đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Úc⁴.

Tạp chí Công Thương ghi huyện Chợ Mới chiếm hơn 55% diện tích xoài của An Giang, năng suất cao nhất tỉnh, khoảng 20 tấn/ha; đây là số liệu thống kê cũ, bài không tách theo giống⁶.

HTX GAP Cù Lao Giêng

Báo Nhân Dân ngày 23/6/2025 ghi HTX GAP Cù Lao Giêng thành lập tháng 12/2020 và từ năm 2022 bắt đầu liên kết với nông dân⁵. HTX có 51 thành viên chính thức và 243 thành viên liên kết, tổng diện tích gần 300 ha⁵. Vùng trồng được cấp chứng nhận VietGAP là 230 ha, trong đó 50 ha xoài đạt GlobalGAP⁵. Xoài tượng và xoài hạt lép của HTX được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao⁵.

Đến thời điểm bài báo, HTX cung cấp cho các công ty xuất khẩu hơn 2.000 tấn xoài tượng và xoài hạt lép sang Hàn Quốc, Trung Quốc, Úc, New Zealand và Hoa Kỳ, cùng hơn 4.000 tấn cho thị trường trong nước⁵. Một hộ ở Bình Phước Xuân trồng 3.000 m2 tượng da xanh VietGAP được 6 năm⁵.

Số liệu cấp vùng cùng bài: sáu tháng đầu năm 2025, nhà vườn Cù Lao Giêng thu hoạch 19.494 tấn xoài, giá trung bình 9.288 đồng/kg; số này chưa tách giống⁵. An Giang có 12.320 ha xoài, riêng Chợ Mới 6.400 ha⁵. Bình Phước Xuân có gần 1.100 ha xoài⁵.

Bối cảnh cả nước năm 2025

Theo báo cáo tình hình sản xuất và xuất khẩu rau quả quý II/2025 trên agro.gov.vn, sản lượng xoài cả nước đạt 720,2 nghìn tấn tính đến 20/6/2025, tăng 9,0%⁷. Xuất khẩu xoài đạt 243,2 triệu USD đến hết quý II/2025, chiếm 7,8% và tăng 9,2%⁷. Số này là của toàn ngành xoài, không riêng tượng da xanh.