Xuất khẩu xoài Việt Nam: số liệu theo năm, thị trường chính và điều kiện kiểm dịch

Xoài là mặt hàng xuất khẩu có điều kiện: lô hàng đi được hay không phụ thuộc vào kiểm dịch của nước nhập khẩu, không chỉ vào chất lượng quả. Bài xếp số liệu từ mới đến cũ, sau đó đến điều kiện từng thị trường, mỗi con số kèm thời điểm và nguồn.

Bảng số liệu xuất khẩu xoài theo thời điểm

Số liệu mới nhất là quý I/2025: Việt Nam xuất khẩu gần 40.700 tấn xoài vào Trung Quốc, kim ngạch 28 triệu USD, theo VnExpress dẫn số liệu Hải quan Trung Quốc².

Số nước nhập khẩu khác nhau giữa hai thời điểm: xoài Việt Nam đi được 22 nước năm 2021⁴ và đến 40 nước theo báo Công Thương³. Bài giữ cả hai con số theo từng nguồn. Tỷ trọng xoài trong xuất khẩu trái cây tăng từ 4,45% lên 5% trong 10 tháng 2024, xếp sau sầu riêng, thanh long, dừa và chuối¹.

Trung Quốc: thị trường lớn nhất, giá thấp

Theo báo Công Thương ngày 2/5/2023, Trung Quốc chiếm gần 84,6% xuất khẩu xoài Việt Nam³. VnExpress ngày 24/5/2025 ghi một số khác: xoài Việt chiếm 97% thị phần nhập khẩu xoài tại Trung Quốc². Bài giữ cả hai con số theo từng nguồn.

Giá xoài xuất vào Trung Quốc trung bình khoảng 700 USD một tấn, và giá trung bình tăng 72,6%². Trung Quốc thiếu nguồn cung nội địa vào các tháng trái vụ, nên xoài nhập khẩu trở thành lựa chọn quan trọng². Số liệu vùng trồng xem ở bài diện tích và sản lượng xoài Đồng Tháp. Theo một cán bộ Cục BVTV trong bài Công Thương ngày 2/5/2023, doanh nghiệp vào Trung Quốc phải có hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tương đương HACCP³.

Nhật Bản: xử lý nhiệt và yêu cầu vùng trồng

Năm 2021, xuất khẩu xoài vào Nhật Bản hơn 600 tấn, tăng gấp 3 lần so với năm 2020⁴. Nhật Bản yêu cầu xoài Việt Nam đảm bảo quy định về vùng trồng, quy trình canh tác và quy trình sơ chế đóng gói⁴.

Báo Nhân Dân ngày 12/4/2022 dẫn một cán bộ: xoài và thanh long vào Nhật Bản phải xử lý nhiệt bằng hơi nước nóng hơn 40°C, chi phí xử lý rất đắt, và phía Nhật Bản chỉ chấp nhận máy móc có xuất xứ và đáp ứng yêu cầu của nước họ⁵. Bài báo đó cũng ghi yêu cầu chất lượng và an toàn thực phẩm của Nhật Bản rất cao và ngôn ngữ là rào cản lớn với doanh nghiệp Việt⁵.

Ngày 14-15/3/2022, Cục Bảo vệ thực vật phối hợp Sở NN&PTNT An Giang và Đồng Tháp tổ chức hội thảo về quy định xuất khẩu xoài vào Nhật Bản, tại huyện Chợ Mới (An Giang) và thành phố Cao Lãnh (Đồng Tháp)⁴.

Hoa Kỳ: chiếu xạ và mã số do hai cơ quan cấp

Mọi lô xoài trước khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ phải được xử lý chiếu xạ với liều tối thiểu 400 Gy⁶.

Quy định trên do Cục Bảo vệ thực vật nêu tháng 2/2019⁶. Vườn trồng, cơ sở đóng gói và cơ sở xử lý phải được Cục BVTV và APHIS cấp mã số để quản lý và truy xuất nguồn gốc, và lô hàng được hai cơ quan này kiểm dịch và cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật⁶. Xoài Việt Nam đã hoàn thành các thủ tục để được xuất khẩu vào Hoa Kỳ thông qua kế hoạch xử lý bằng chiếu xạ đã ký⁶.

Việt Nam đứng trong top 15 nước xuất khẩu xoài và sản phẩm chế biến từ xoài tới Mỹ, và giá xoài Mỹ nhập từ Việt Nam thấp hơn xoài Thái Lan nên có khả năng cạnh tranh lớn¹.

Điều kiện chung để xuất khẩu xoài

Yêu cầu cơ bản với quả tươi là giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật và lô hàng không nhiễm đối tượng kiểm dịch³. Truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tiên quyết, vì vậy xuất khẩu gắn với mã số vùng trồng³. Đăng ký mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói là tự nguyện; Cục BVTV kiểm tra đánh giá để cấp mã số, và mã số phải được nước nhập khẩu công nhận³. Quy định và số mã Đồng Tháp xem ở bài mã số vùng trồng xoài.

Số mã khác nhau theo thời điểm. Báo Công Thương ngày 2/5/2023 ghi vùng đồng bằng sông Cửu Long có gần 300 mã vùng trồng được cấp để xuất khẩu³. Cục BVTV, tháng 3/2022, ghi riêng đồng bằng sông Cửu Long đã cấp 642 mã số vùng trồng, diện tích trên 21.000 ha⁴. Hai nguồn đo hai thời điểm và phạm vi khác nhau, bài giữ cả hai.

Các nước khu vực Trung Đông, Đông Âu, ASEAN và Canada chỉ yêu cầu kiểm dịch cơ bản; xoài vào nước thành viên WTO phải tuân thủ kiểm dịch thực vật theo Hiệp định SPS³. Cục BVTV đăng tải yêu cầu kiểm dịch của Hàn Quốc, Úc, New Zealand, Hoa Kỳ, Argentina và Chile với xoài tươi Việt Nam⁷.

Vị thế và mục tiêu

Theo bài sau 10 tháng 2024, Việt Nam là nước xuất khẩu xoài lớn thứ 13 thế giới¹. Báo Công Thương ngày 2/5/2023 ghi kim ngạch xuất khẩu xoài của Việt Nam mới chỉ chiếm hơn 1% tổng xuất khẩu xoài thế giới³. Bộ NN&PTNT đặt mục tiêu đến năm 2030 kim ngạch 650 triệu USD, sản lượng 1,5 triệu tấn¹. Toàn bộ bài về vùng xoài và xuất khẩu nằm ở mục xoài Đồng Tháp; đặc điểm giống xuất khẩu chủ lực xem ở xoài cát Chu.