Cây xoài nhà tôi: mô hình nhận nuôi cây xoài Cao Lãnh qua báo chí

Trong mô hình này, thứ được trao đổi là quyền hưởng trái của một cây trong 12 tháng, không phải từng ký xoài^4,5. Bài tổng hợp lại cách mô hình vận hành theo báo chí, kèm số cây bán và mức giá theo từng thời điểm báo ghi. Bối cảnh vùng xoài xem ở mục xoài Đồng Tháp.

Mô hình vận hành thế nào

Báo Công an Nhân dân (số liệu tháng 3/2017) mô tả nguồn lợi từ cây xoài thuộc về người mua, còn người bán chịu trách nhiệm chăm sóc cây đến khi cho trái¹. HTX đóng vai trò trung gian giữa khách hàng và nhà vườn¹. Mỗi cây có “lý lịch” gồm chiều cao, đường kính tán, năm tuổi, năng suất bình quân và chủng loại, kèm hình ảnh¹.

VnExpress (tháng 7/2018) ghi: sau khi ký hợp đồng 12 tháng, nông dân chăm sóc, thu hoạch, đóng gói và gửi trái về tận nhà người mua⁴. Cây được đưa lên website phải to khỏe, đẹp, trồng theo VietGAP hoặc GlobalGAP⁴. Báo Tin tức (tháng 3/2019) ghi theo thỏa thuận, trong một năm với hai vụ thu hoạch, người mua hưởng toàn bộ số trái trên cây⁵. Danh mục có xoài cát Hòa Lộc, xoài cát chu và xoài tượng da xanh⁵. Cây rao bán phải nằm gần trục lộ để khách tiện ghé thăm¹.

Người mua nắm trước rủi ro thời tiết: năm mưa nhiều cây có thể đậu ít quả⁴. Sản lượng báo ghi là 100-150 kg mỗi cây một năm nếu trúng mùa, 70 kg nếu mất mùa^2,4. Phía nhà vườn, việc khách trả tiền trước giúp giá bán ổn định và giảm một phần chi phí đầu tư ban đầu².

Nguồn gốc và người khởi xướng

Mô hình bắt đầu từ tháng 9/2016^2,4. Báo Nông nghiệp và Môi trường (tháng 10/2019) ghi đây là ý tưởng của Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, theo tiêu chí phi lợi nhuận, vì lợi ích cộng đồng³. VnExpress (tháng 7/2018) ghi chương trình do ngành nông nghiệp huyện Cao Lãnh gợi ý⁴. Hai bài ghi hai nguồn gợi ý khác nhau, bài này giữ cả hai. Theo trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Cao Lãnh, HTX xoài Mỹ Xương là đơn vị triển khai⁵.

Giá mỗi cây theo từng thời điểm

Giá phụ thuộc “lý lịch” cây: mỗi cây được tính riêng theo độ tuổi, lượng trái trung bình và chất lượng trái⁴. Bảng giữ nguyên từng mốc theo ngày báo, không lấy trung bình.

Báo Nhân Dân (ngày 6/10/2023) dẫn một nông dân Mỹ Xương ghi mức trung bình 7-10 triệu đồng mỗi cây, cao hơn các mốc 2017-2019 trong bảng⁶. Giá trái bán lẻ xem ở bài giá xoài cát Chu.

Số cây đã bán theo từng mốc

Các bài báo đưa số cây ở những thời điểm khác nhau nên không thể cộng gộp hay so thẳng.

Báo Nông nghiệp và Môi trường (tháng 10/2019) ghi toàn tỉnh Đồng Tháp có 68 hội quán và 3.700 thành viên tham gia mô hình; riêng huyện Cao Lãnh có 15 hội quán liên kết tự nguyện của nông dân³. Cổng thông tin Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Tháp (bài đăng 16/11/2022) là nguồn gần nhất trong bảng và ghi số cây ở mức hơn 500⁷. Báo An Giang (tháng 4/2019) ghi gần 30 thành viên tham gia mô hình trên địa bàn huyện Cao Lãnh².

Vùng sản xuất phía sau mô hình

Theo Báo Công an Nhân dân, HTX Mỹ Xương có 89 thành viên với 62 ha, năng suất 600-700 tấn mỗi năm¹. Toàn xã Mỹ Xương có 490,5 ha xoài¹; VnExpress ghi hơn 490 ha⁴. Báo Nhân Dân tháng 10/2023 ghi xã có 495,31 ha chuyên canh xoài⁶. Các số này khác nhau theo năm báo; xem diện tích xoài Đồng Tháp và làng xoài Mỹ Xương.

Tháng 4/2019, huyện Cao Lãnh phối hợp các đơn vị từng bước ứng dụng blockchain để chứng minh thông tin sản phẩm². Những cây được chọn trồng theo tiêu chuẩn VietGAP². Mô hình góp phần tăng thu nhập cho nhà vườn và quảng bá thương hiệu xoài Cao Lãnh³.